جاروی مرکزی

جاروی مرکزی نوعی از مکنده یا جاروبرقی می باشد که بصورت یک تجهیز دائم و ثابت در محیط های مسکونی، تجاری و صنعتی نصب می‌گردد. سیستم های مکنده یا جاروی مرکزی به منظور حذف آلودگی و پسماندها و انتقال آنها از طریق لوله های ثابت به یک مخزن جمع آوری واقع در مکان بهینه، طراحی شده اند. بعبارت ساده تر یک جاروی مرکزی شبکه ای از لوله ها، اتصالات و زانویی ها با طراحی خاص است که همگی به یک واحد مکش مرکزی و مخزن متصل شده اند. بدین ترتیب قدرت مکش در سرتاسر ساختمان یا تاسیسات توزیع می گردد.
در یک ساختمان مسکونی، تجاری و اداری؛ واحد مکش دستگاه به شکل یک تجهیز دائمی همراه با مخزن جمع آوری زباله معمولا در فضایی همانند زیرزمین، گاراژ یا انبار نصب می گردد. دهانه های مکش در دیوارها در سرتاسر ساختمان قرار می گیرند و به خرطومی ها و سایر تجهیزات مکش جمع کننده گرد و خاک، ذرات آلودگی و زباله ها و پسماندهای کوچک از فضای داخلی؛ متصل می شوند. لوله ها و داکت های رابط بین دهانه مکش و واحد مکش و مخزن به منظور حفظ زیبایی و نظم محیط قابل مشاهده نبوده و در بخش های داخلی دیوارها نصب می گردند.
در محیط های صنعتی همانند کارخانه ها به دلیل اهمیت بیشتر کاربردپذیری دستگاه و سودمندی آن، تأکیدی بر نصب واحد مکنده، مخزن و انشعابات دستگاه در فضایی پرت و دور از چشم وجود ندارد.

بخش‌های تشکیل دهنده یک جاروی مرکزی

یک سامانه کامل مکنده یا جاروبرقی مرکزی از بخش های زیر تشکیل شده است:

منبع ایجاد کننده مکش

مکنده مرکزی معمولا در جایی استفاده می شود که نیاز به مکش و جمع آوری همزمان آلودگی یا مواد از چند موضع مختلف می باشد. همچنین در محیط های صنعتی که نیاز به حذف سریع آلودگی از مواضع تولید آن می‌باشد، استفاده از جاروی مرکزی دائم کارترجیح داده می شود. واحد مکنده بکار رفته در این نوع جاروبرقی یا مکنده نیازمند قدرت مکش بالا می باشد تا مواد و آلودگی را همزمان از بیش از یک موضع مکش کرده، در طول لوله ها و انشعابات حرکت داده و به مخزن منتقل کند. بنابراین دستگاه های جاروبرقی و مکنده صنعتی مجهز به پمپ ها و موتورهای قدرتمند و دائم کار همانند پمپ ساید چنل و موتور توربینی برای کاربرد بعنوان جاروی مرکزی مناسب می باشند. دستگاه مکنده یا جاروبرقی بکار رفته به عنوان منبع مکش می تواند در فضای داخلی یا خارجی کارخانه و همچنین در سطح زمین یا در ارتفاع قرار گیرد.

مخزن جمع آوری

مخزن جمع آوری کننده زباله ها در سیستم جاروی مرکزی می تواند مخزن اصلی دستگاه باشد یا یک مخزن رابط. در جایی که حجم مواد مکش شده بالاست از مخزن رابط استفاده می شود. مزیت کاربرد مخزن رابط آن است که می توان این مخزن را به سیستم تخلیه اتوماتیک تجهیز نمود تا مخزن در فواصل زمانی معین و بدون نیاز به خاموش کردن کل سیستم تخلیه گردد.

خطوط و انشعابات انتقال دهنده

شبکه لوله کشی و انشعابات جاروی مرکزی باید در مسیری منظم، بدون مانع و تا حد امکان مستقیم طراحی گردد. لوله های ثابت بر روی زمین یا در ارتفاع و بخش های فوقانی نصب می گردند و می توانند مستقیما آلودگی را از محل مورد نظر مکش کرده و یا برای افزایش شعاع کاری و انعطاف پذیر سیستم به خرطومی وصل شوند.

مزایای استفاده از جاروبرقی یا مکنده مرکزی

جاروی مرکزی سیستم نظافت ایده آل برای بسیاری از صنایع از قبیل صنایع غذایی، سیمان، سرامیک و ... می‌باشد. کاربرد این سیستم، امکان مکش و جمع آوری همزمان گرد وغبار و آلودگی ها از چندین نقطه مختلف را از طریق شبکه لوله ها و انشعابات فراهم می نماید. کاربرد جاروی مرکزی بصورت پیوسته و یکپارچه همراه با ماشین الات و تجهیزات تولید و هچنین در سیستم کنترل فرایند در صورت نیاز، وجود دارد.
استفاده از جاروی مرکزی دارای مزایای متعدد به شرح زیر می باشد:

نظافت موثر و سریع

با استفاده از جاروی مرکزی، امکان انجام عملیات نظافت یا انتقال مواد به صورت همزمان از چند نقطه و توسط بیش از یک کاربر وجود دارد. در نتیجه سرعت عملیات نظافت یا انتقال به نحو چشمگیر افزایش یافته و راندمان بهینه تأمین می گردد.
آلودگی‌ یا مواد مکش شده از طریق شبکه خرطومی ها و انشعابات به مخزن یا مخازن مرکزی که غالبا در فضای خارجی قرار دارد، منتقل می شوند. بدین ترتیب علاوه بر تضمین تخلیه ایمن، این سیستم نیاز به وجود مخازن غیربهداشتی در فضای داخلی محیط تولید را حذف می نماید.

انعطاف پذیری بالا

تعداد کل نقاط اتصال جاروی مرکزی و موقعیت هر یک بصورت اختصاصی و با توجه به نیازمندی های مشتری قابل انتخاب می باشند. همچنین وجود طیف گسترده ای از خرطومی های متنوع امکان دسترسی به نقاط دور از دسترس را افزایش می دهند. از سوی دیگر اغلب لوله های دستگاه های جاروی مرکزی قابل اتصال به تجهیزات جانبی و نازل های مختلف مورد استفاده با مکنده یا جاروبرقی های صنعتی پرتابل هستند، بنابراین جاروی مرکزی از انعطاف پذیر بالایی برای کاربرد در عملیات مختلف برخوردار می باشد.

حداکثر ایمنی برای کارکنان و تجهیزات و محصولات

هنگام کاربرد جاروی مرکزی ، عملیات مکش و جمع آوری تسریع می گردد و کارکنان و تجهیزات کارخانه کمتر در معرض گرد و غبار و آلودگی قرار می گیرند. همچنین به هنگام کاربرد این سیستم، مشکل حمل و جابجایی دستگاه و خطرات ناشی از آن به ویژه در مورد مکنده های صنعتی الکتریکی دارای کابل حل شده است.

هزینه تعمیر و سرویس کمتر و طول عمر بالاتر

با توجه به آنکه واحد مکنده دستگاه جاروی مرکزی شامل پمپ و موتور در مکانی ثابت قرار گرفته و غالبا جابجا نمی گردد، همچنین بخش عمده اشعابات بصورت ثابت طراحی می گردند، اجزاء مختلف دستگاه کمتر در معرض آسیب قرار گرفته و دارای طول عمر بالاتر می باشند. مزیت کاهش هزینه های تعمیر و سرویس تنها مرتبط با دستگاه مکنده نبوده و شامل سایر تجهیزات و ماشین آلات موجود در کارخانه و تاسیسات نیز می گردد زیرا هنگام کاربرد جاروی مرکزی، معضل جابجایی یک دستگاه دارای ابعاد بزرگ و مخزن سنگین از یک محل به محل دیگر وجود نداردند بنابراین آسیب وارده به دیوارها و سایر تجهیزات و ماشین الات کاهش می یابد.