رسوب زدایی

عبور سیالات از یک مسیر به طور قطع با باقی گذاشتن رسوب همراه خواهد بود. رسوبات بر سطوح مختلف و از جمله جدار داخلی لوله ها قرار گرفته و در عبور سیال اختلال ایجاد می نمایند. بنابراین در لوله هایی که در آنها یک سیال در جریان است، همیشه احتمال فرسایش، زنگ زدگی و رسوب گذاری وجود دارد و بروز این پدیده بر عملکرد بهینه سیستم مربوطه تاثیر منفی می گذارد. ناخالصی های موجود در سیال و حتی آلودگی های بیرونی نیز می توانند عامل پیدایش رسوبات در لوله باشند. انجام عملیات رسوب زدایی در تاسیسات صنعتی دشوار بوده و بسیار وقت گیر و هزینه بر می باشد. با طراحی و ساخت دستگاه های نظافت صنعتی پیشرفته مشکلات فرآیند رسوب زدایی مرتفع شده و شرایط لازم برای انجام این فرآیند فراهم می گردد.

انواع رسوب

رسوبات تشکیل شده در سطوح گوناگون از لحاظ مقاومت متفاوت بوده و در نتیجه نیروی لازم برای جدا نمودن آن ها قطعا متفاوت می باشند. بطور کلی رسوبات به دو دسته زیر تقسیم می گردند:

1- رسوبات نرم و سطحی

2- رسوبات سخت

روش رسوب زدایی

یکی از مناسب ترین روش ها برای رسوب زدایی لوله ها، استفاده از واترجت صنعتی می باشد. کاربرد واترجت صنعتی انجام عملیات رسوب زدایی را با کیفیتی مطلوب در مدت زمان قابل قبول امکان پذیر می نماید. قدرت بالای آن پرفشار خارج شده از دستگاه واترجت صنعتی، پیوند میان رسوبات تشکیل شده و سطح را سست نموده و باعث جدا شدن رسوبات از سطح می گردد. همزمان با جدا شدن رسوبات از سطح، جریان آب داخل لوله را شستشو داده و آلودگی و ضایعات جدا را شسته و از داخل لوله خارج می نماید. نکته مهم در به کارگیری واترجت ها برای رسوب زدایی، تناسب بین فشار آب خروجی و مقاومت رسوب می باشد. فشار عملیاتی دستگاه واترجت صنعتی باید به اندازه ای باشد که موجب جدا شدن رسوبات در سطح گردیده و در عین حال به جداره لوله آسیب نرساند. برای تمیز نمودن رسوبات نرم که به شکل لایه ای سطحی هستند، کاربرد واترجت هایی با فشارهای کمتر از 200 بار کفایت می نماید. اگر رسوب های تشکیل شده دارای ضخامت بالا بوده و به سختی به سطح لوله چسبیده باشند، لازم است از واترجت هایی با فشار کاری 1000 بار و بیشتر استفاده شود. بعبارت دیگر تنها دستگاه های واترجت فوق فشار قوی قابلیت تمیز کردن این رسوبات را خواهند داشت.

تجهیزات مورد استفاده در رسوب زدایی

برای انجام عملیات رسوب زدایی یک لوله توسط دستگاه واترجت صنعتی ، بسته به نوع لوله و قطر آن لازم است از تجهیزات ویژه ای استفاده گردد. تجهیزات جانبی همراه واتر جت صنعتی در عملیات رسوب زدایی معمولا در سه دسته کلی قرار می گیرند:

نازل لوله باز کن

این نازل که به نام نازل self-propelled شناخته می شود، ضمن دارا بودن خروجی آب در بخش جلوی خود، دارای یک خروجی آب در پشت زیر می باشد. پاشش آب رو به عقب، موجب به جلو راندن نازل در طول لوله می شود و از سوی دیگر آلودگی و مواد جدا شده را به سمت عقب هدایت نموده و باعث خروج آنها از لوله می گردد. در مدل های پیشرفته تر نازل های لوله بازکن، نازل دارای چند انشعاب به شکل بازو می باشد. این نوع نازل برای رسوب زدایی لوله هایی با قطر بزرگتر به کار رفته و طراحی خاص آن کمک می نماید تا تمامی سطوح داخلی لوله بخوبی پوشش داده شود.

محافظ نازل

عملیات رسوب زدایی لوله های طویل و دارای قطر بزرگ در پالایشگاه ها، صنایع نفتی، فاضلاب ها و ... دشوار می باشد. این لوله های علاوه بر داشتن طول و قطر بالا، معمولا دارای انحنای قابل توجه در بخش های مختلف می باشند، که در حرکت روان نازل، مشکل ایجاد می نماید. در این حالت از تجهیزات جانبی خاصی استفاده می گردد. این قطعات معمولا به شکل قفس هایی در فرم توپ راگبی تولید شده و نازل درون آنها قرار می گیرد. ساختار ویژه این قطعات امکان حرکت راحت درون لوله هایی تا قطر 1000 میلیمتر را فراهم می نماید.

ربات ها

ربات ها که jetting robot یا jetting worker نیز نامیده می شوند، تجهیزات خاص مدرن و پیشرفته ای هستند که داخل لوله های دارای قطر بزرگ، حرکت کرده و با ثابت نگه داشتن فاصله لنس و سطح تحت پاشش، باعث می شوند عملیات به شکلی کاملا باکیفیت انجام گیرد. کاربرد این روبات ها موجب افزایش سرعت و کیفیت عملیات به نحو قابل توجه می گردد.

مزیت استفاده از واترجت صنعتی جهت رسوب زدایی

استفاده از دستگاه واترجت صنعتی به منظور رسوب زدایی سطوح در صنایع مختلف مزایای بسیاری به همراه خواهد داشت. ویژگی های منحصر به فرد این روش عبارت اند از:

1- سرعت بالا در انجام عملیات رسوب زدایی و همزمانی عملیات رسوب زدایی و شستشوی لوله

2- کیفیت بالا حتی در جدا نمودن رسوبات از بخش های انحنا دار

3- عدم استفاده از مواد شیمیایی و اسیدی و قابلیت بازیافت آب مورد استفاده

4- سازگاری با محیط زیست

5- قابل کاربرد برای لوله هایی با طول و قطر متفاوت و همچنین لوله های افقی و عمودی

6- قابلیت تنظیم فشار آب متناسب با میزان سختی رسوب

1 2